САЙИД ГIОБОДИЯВ
قدس سره
АлхIамдулиллагь, рецц нилъер тIадегIанав Аллагьасе, исламалда нилъ ратизе, иманалде нилъ руссине жиндица нилъее рес кьурав. Рецц буго ТIадегIанав Аллагьасе нилъер баракатаб Дагъистаналъул ракьалда дунялалъулго исламияб жамагIат жидедаса чIухIарал, камилаб даражаялда жал ругел устарзабиги, шайихзабиги, ва гIалимзабиги жиндица рижарав.
ХIОЦОСА НАЖМУДИН,
Дагъистаналъул анлъабилев Имам,
кIудияв гIалимчи.
ЦIакъ урхъараб цо салам дица битIулеб буго,
Жинде гьидаят бугев Муршидун Камиласде.
Гьесул вагIзаби руго, гьезул цо мугь рехани,
Чиясул ракIалда тIад анкьго тIор базабулел.
Такъваялъул гьел чIорал чиясде жал щванани,
Диналъул нураз гьесул ракI чIаголъизабулеб.
Булбул хIанчIи ахIтIола рекIел гIаркьелазда тIад,
Гьав нилъер Сайидасул манакъибалги рицун.
ТIадегIанлъиялъул гохI гьелъулги бетIералда,
Устар веццун цIалдола зобалазул тIайпусал.
РакIалъе гьев вокьулеб рокьи дир цIазе ккани,
Цониги инсанасда хIисаб кьезе кIвеларо.
Дол нилъеца рорчIарал Хунзахъ рукIарал сардал,
Гьанже ракIалде щведал чваххула берзул магIу.
Берал къанщигун рекIел беразда цеве вачIун,
Дудехун бугеб рокьи рукьбазулъ щущан уна.
Бичас дие кьунани цойгиги гьесул хурхен,
Кьижунилан макьилъги суратги кIоченаро.
Гьесулгун мадугьалихъ, гьесул лъаялъул ралъдалъ,
Лъедолевлъун вукIина Бичас нигIмат кьурав чи.
*** Нажмудинил назму гIараб мацIалда хъвараб
АЛМАХЪАЛДАСА ГIАМИРГIАЛИХIАЖИ
Халкъалъул халат накълолъун вуго.
ГIобода бижараб жавгьаралъул гъветI,
ГIарабустаналда паналъун буго.
Жумадил Багъдади, Заванил Мисри,
Дурго хIабибасда аскIовищ арав?
Улка хараблъула ханзаби хвани,
Дунял хараблъана мун тIаса индал.
Дур гIамал бахунеб зобалъул гъапу,
МахIрумгойищ тараб, хирияв эмен.
ГIибадат гьабулел хириял бакIал,
Хараблъунищ тарал, гIазизав устар.
Дуца дин малъарал дур муридзаби,
Данде-гъанде руссун гъар-гъар бан руго.
Мун тIаде сверулеб диналъул агьлу
Мун тIаса къотIидал къваридго руго.
Фатва- тавхIидалъе Имам Навави,
Сияр-сулукалъе Имам Гъазали,
Къварилъи рехана дур хъизамалде,
Дуниял бецIлъана дур лъималазе.
Хабарищ бачIараб Сугъуриясул
Барзахалъул болъе мун лъугьанилан.
Каламищ рещтIараб Ярагъиясул
Панаяб дуниял жибго тейилан.
Ай, бухIаяб хIухьел, диналъул вацал,
Дагъистаналдего балагь рещтIана.
БухIараб магIу тIе гьал гIащикъзаби,
Дунялалъул къутIбу къокъун аравин.
Бархазалъул агьлу хадубги гьабун,
Сугъурияв дуда данде вачIинчIищ?
Дудехун гIащикъал гIадамал рачун,
Габунив хурхинчIищ дов Ярагъияв?
Нижер салам бице Маймунатида,
Къварилъи лъазабе Хадижатида.
Цоцаздехун русса ал муридзаби,
Нужеда тIад бугеб бакъул нур сванин!
Чамасдакил гъотIол кьалбал ракъвайдал,
Дир рекIел мащаби щущалел руго.
Дунялалъул къутIбу къокъаралдаса,
Къваридаб дир керен бухIулеб буго.
Байтуллагь сверулеб сурмияб микки,
Милъир хIулун буго, хIал дагьлъун буго.
ХIарамалда жаниб хIавагIечул гъветI,
ХIакъдилел нилъги тун, махI къотIун буго.
РачIа къварилъизин къварилъи щварал,
«ИбнухIажаралда» хIур кколеб бугин.
Я, хирияв эмен, гIазизав устар,
ГIамал загIипалин ниж рехун тоге.
Забаниятаз ккун ниж рачунелъул,
Аман, Сайид, дуда ниж кIочон тоге.
Хирав ХIабибасда аскIов унелъул,
Нижер кIарчамлъаби эсда рицунге.
Дудехун битIараб кваранабаб квер,
КъотIун реханиги нахъе цIаларо.
ГIищкъуялъ рухIулел рекIел мащаби,
Ралъдалъ ччунаниги цIаги ссвинаро.
Я, диналъул вацал, дунял бецI буго,
Сайид къокъун арал къоял квеш руго.
Гъоркьан пихъ къотIулеб чамасдакил гъветI,
Угьдилел нижги тун, гочунищ арав.
Чабхилъан баккулеб гьуинаб Зам-зам,
Гьекъезе щвечIого къунгойищ ккараб?
ГIищкъуялъ рухIулел ал хIажизаби,
ТIаде гIунтIилалде къо рехун буго.
Мун цевеги тIамун, тIавап гьабулел,
ТIупан тIунин абун угьдилел руго.
Дудехун гIащикъав ГIамиргIалица,
Бераз магIу тIола дур бицунелъул.
Дур бицун мехтарав Аргъваниясул
Дур сипатал гьарун свакайго гьечIо.
Вахъа, ГIободияв, гьезул квер босе,
Мун вихьизейилан гьенирги рачIун,
Дур хоб бихьун тараб къиямасеб къо!
ХУШТАДАСА САЙИДХIУСЕН
Аллагьасеﷻ рецц гьабун, ХIабибасе салам кьун,
Байбихьизин кIалъазе, гIинтIаме муридзаби.
Гьалда хадуб бицинин нилъерго Сайидасул,
АхIмадил умматалъе гьесул бугеб шапагIат.
Ахир заманаялъул загIипал гIадамазе,
РахIмат жинца гьабизе Аллагьасеﷻ бокьидал,
Уммат хвасар гьабизе вализаби рижана.
Гьезий дугIа гьабизе, тIолго халкъ тIобитIизе,
БетIергьанас изну кьун, ГIободияв вижана.
Халкъалъего рахIматлъун РахIманас жив гьавуна,
Накъшубандалъул шайхас шаргIалда байбихьана.
Таклибалъул захIмалъи гьесие бигьалъана,
Кирамул катибиназ кверда убач гьабуна.
Гьесул караматалъул кIодолъаби рихьидал,
ГIаламулагьаталда гьесий кьурал гьунарал,
ХIабиб гурев чиясда хIисаб гьабун кIоларо.
Алжаналъул микьабго рагьаби рагьун руго,
Малакул гIаламалъул нурул хIисаб борхана.
Гьанже рачIа гIинтIаме, гIащикъал муридзаби,
Нилъерго устарасул караматал рагIизе.
Алжаналъул махIазул раваихIал чваххана,
Магърибгун Машрикъалда фуюзал тIиритIана.
Къасаваталъ мехтарал щуазарго мунафикъ,
РакIазе иршад гьабун, муридзаби гьаруна.
Аллагьасﷻ изнуги кьун, Расулуллагь разилъун,
ТIарикъаталъул изну эсда кодобе кьуна.
АнцIила кIиазарго равхIаниявги вачIун,
Муршид зодов вачиндал, зоб-ракь нуралъул цIуна.
Квешлъи, лъикIлъаби хъвалел малаикзазул кверал,
Квараниса рехулеб лъикIлъи гьесие кьуна.
АнцIила кIиазарго жужахI тIадал гIадамал,
ГIазабалдаса рахъун нигIматалде рехана.
Нурал руго загьирлъун, зобал руго берцинлъун,
ХIурулгIинал гIащикълъун гIадаллъулеб куцалда.
Гьесдехун ракI лъикI гьабун, дунялалда хьвадарал,
Муридлъун гьечIониги алжаналде вачуна.
Гьев къутIбуясул къадру кIодо гьавурав мурид,
Къиямасеб къо чIчIедал алжаналда вукIина.
Гьев кIудияв шайхасул шакатал хъвазе ккани,
Катибзабазул къалмил къагIида рекъеларо.
Гьесул карамат бицун малаик хIайранлъила,
Нужум гIелму цIаларал гIалимзаби хIинкъила.
Гьесул рухIалъе гIоло цохIо чамасдак кьуни,
Зулму-хIал тIаде щведал, хIалае цеве чIчIела.
Гьесул силсилаялъул силкалда хварав мурид,
РухI бахъулеб сагIаталъ сагIдиявлъун гьавула.
Аллагьасдеﷻ къокъине къоял гIунтIараб мехалъ,
Аллагьасдаﷻ цеве чIчIун, мунажатал гьарила.
Гьаб загIипаб къавмалъул къварилъи рорхе абун,
Къиямасеб къоялда гьезул хIал бице абун.
Аллагьасулﷻ рахъалъан игьлам гьабун бачIина,
ХIикматазул киртазул кIулал гьесухъе кьунин,
КIалчIван гьекъе хIакъикъат ХIабибасул хIордасан.
Аллагьасﷻ изнуги кьун, Расулуллагь кIалъала.
КъутIбуясул гIарзалъе бичас жаваб гьабидал,
Зодов вахун Сайидас шикаятал гьаридал,
ЖужахI тIадал гIадамал гIутапаал лъугьина.
АхIмадил умматалъул щунусазаравго чи,
ЦохIо мунажа гьабун, жужахIалде рачуна.
Накъшубандалъул шайих гIаршалде вахун вуго,
ГIазабалъул гIадамал, гьарун, тархъан гьаризе.
АнцIила кIиазарго баркат ракьалде щвана,
РекIел къварилъи арал къоял диде рачIинчIо,
Аварагасулﷺ уммат ургъалида кин тараб,
Киналго даражаби вализабазеги кьун?
АхIмадил гьаб къавмалде къварилъи кин тIамураб,
Кинабгоги махлукъат дуца бижараблъидал,
Кинабго тайпаялъе тапавут кин гьабичIеб.
Кинабго къадар хъвалеб къалам дур кодоблъидал,
Гьал махIрум гьариялъе хIикмат щибдай, БетIергьан?
Гьелъул хIикматал лъалев хIаким мун гурев гьечIо.
Гьезухъ бухIулеб керен кидаго дир ссвинаро.
Гьесул мунажаталъе жаваб щвана Бичасул,
АхIмадил умматалъе рохел щун ракI бохараб.
ГIободиясул гIарзал зобалазде рахиндал,
Аллагьасﷻ къабул гьабун къварилъаби рорхана.
Дуде махIабат кколин Аварагасулﷺ уммат,
Алжаналъул тIохазда рохалида рукIине.
Эб дур силсилаялъул силкалда ругел чагIи,
Салсабилалъул хIорда хIавраалгун рукIина,
Къваридаб умматалда эб гьекъезе гьабила.
Гьеб дур тIарикъаталъул рахас ккурал гIадамал,
Нуралъул пардав борхун Барзахалда рукIина.
Гьаб жиндир умматалъе гьесул кумек бихьидал,
Карбилаалъул балагь ХIабибасда кIочана.
Балагь щварал гIадамал жинда жанир рукIунеб,
Дарул балаин абун Аллагьасулﷻ рукъ буго.
Гьеб рукъалъул хиралъи, хIавраазул берцинлъи!
Гьеб рукъ гIадаб къачIараб рукъ Аллагьасﷻ бижичIо,
Хирияб агьлуялде балагь гIемер бачIуна.
Жаннатул маъваялда Аллагьﷻ вихьун хIалхьезе.
Иман камиллъанани, курбатал гIемерлъула,
Карбилаалда чIварав ХIусенги данделъила.
Чан хирияв Аварагﷺ ургъалилъе рехарав,
Абадияб рокъове макъамалде ваккизе.
Накъшубандалъул шайих Аллагьасдеﷻ гьардедал,
Гьесул мунажаталъул бутIа гьесие щола.
Гьесде инкар гьабурал гIалимзабазде тIаде,
ГIажаибал балагьал Аллагьасулﷻ рачIуна.
Жинда рекъечIеб рагIи гIадамаца абидал,
РахIматалъул рагьаби рахан щула гьарула.
ТIолго вализабазул жамагIат бачIаниги,
Къараб рагьу рагьизе къуват гьезул тIагIуна.
Сирру-рабан цIаларал кIудиял гIалимзаби,
Гьелъул кIалтIу рагьизе къуват гьезул батичIо.
Кинабго Аваристан инкар къотIун руссиндал,
КъутIбуясул гьариялъ балагьал нахъе чIвана.
МухIамад Аварагасﷺ разилъун изну кьедал,
Щула гьабураб кIалтIу кIул гьечIого рагьана.
Гьанже рачIа гIодизе гIарипасда ракI бугел,
Муъминзабазул эмен ун рагIулин кодоса.
МухIамадил Бухари холелъул тIаде щвана,
Халкъалъул муршидасул рухI бахъизе рекIиндал,
МухIамадил Увайси мусру босун вачIана,
Накъшубандалъул шайих къадаралде щванилан.
Сайид- Амир Кулани кваранаб рахъалъ чIчIана,
ГIарипу Ривкарими квегIаб рахъалда чIчIана.
Салам кьун ГIабдулхаликъ гIедегIун тIаде щвана,
Юсупун Гьамданияс гьумералда баана.
АхIмадун Саргъандияв сверун лъугьун цIалдана,
ХасмухIамад Ширвани, МухIамадул Ярагъи,
Жамалудин Гъумукъи, ГIабдурахIман Сугъури,
Накъшубандалъул шайих дуниял тун унелъул,
Киназулго равхIани гьесда аскIор рачIана.
Бакъ-моцI буго къварилъун, къоял руго чIегIерлъун,
Зобал руго багIарлъун, ГIарш-Курс буго гьалаглъун,
РахIматалъул бахIарав лахIтуялде чвахидал.
Чара хвана халкъалъул халафа хун ватидал,
ГIаламалъулго чирахъ чи гьечIого хутIидал,
Алжаналъул хIавраал ракI гъезе тIад рещтIана.
ГIободияв чуризе Маккашариф лъугьана,
Зам-замалъул лъим босун Байтулагьалда аскIоб.
Гьеб рукъалда жанисан кIудаб гьаракь рагIана:
Чуруге гьев халафа, хун вугин гьев шагьидлъун.
Гьабизе жо лъачIого Маккашариф хутIана,
Жинца гьев чурилилан къотIи гьабун букIиндал.
КIиабизе рагIана цойги амруяб гьаракь:
Чуре дуца гьев муршид цIакъго хIурматаб хIалалъ.
Лъабабизе рагIана гьебго рокъосан гьаракь,
- Аллагьасулﷻ рахъалъан гьеб букIин якъинлъана.
Цебе гьаракь гьабураб хIал хъубаб щайтIан буго,
ЧуричIого халафа хабалъ лъезе бокьараб.
КIиабизе кIалъарав Хизри авараг вуго,
Жаназадул как базе ЖабрагIилгун вачIарав.
Зам-замалъ черхги чурун Маккаялъул хабзалалъ,
Хадижатида аскIов МугIалаялда лъуна.
Гьаб халкъалъул агьлуялъ гьесул адаб гьабичIо,
Гьалаглъана Дагъистан, тIаде бачIана балагь.
Мажгиталги къакъана, къварилъаби рачIана,
Вакъфу, чирахъ тIагIана, тIибитIана пасалъи.
Нужей бокьун батани зулму тIаса босизе,
Гьев къутIбу вакил гьаве Аллагьасдаﷻ гьаризе.
КъутIбуяс гьаранани Бичас жаваб гьабула,
Иншааллагь сверила цебе букIахъе дунял.
Купру, исбат, истизат атIрапазда расенлъун,
РекIел берал рагьарал муршидзаби тIагIана.
КъутIбуясул тIарикъат, тIагьаясул сиярал,
Салафазда малъарал маъзунзаби лъугIана.
РекIел кIудияв муршид ПирмухIамадхIажияв,
Пирдавус алжаналда даимавлъун гьавеги,
ТIолго нилъер халкъалъе шапагIат гьабулевлъун.
Лъим дагьлъидал гьабилги свера-тири дагьлъула,
Дунял тун Сайид индал, ратIаифал дагьлъана.
ТIавус аскIоб бугони, тIанчIи цIакъ расандула,
ТIаса къутIбу къотIидал къалбуялъ зикру тана.
Пуружин тIуни сагIат сверичIого букIуна,
Кьурулеб цIал бекидал султIану-зикру чIана.
ТIолго аварагзаби, киналго авлияал
Ана гьеб Бархазалде панаяб дунялги тун.
Огь, мискин дун, пакъир дун, къачIадуларев щай дун?
ГIисяналъул гIор гьекъон гIорцIуларев пакъирас,
ШапагIаталде хьул лъун, назму данде гьабуна.
Илбисалъул чу рекIун чороклъарав катибас,
Баракат тIалаб гьабун ГIободияв рехсана.
ГIалимзаби руссараб берцинаб мажлисалда,
АхIе СайидхIусенил гьидаятлъун букIине.
Гьаниб хъван буго:
Аллагьасул хирияб калам Къуръан хъван лъугIана Аллагьасул кумекалдалъун жив загIипав лагъ МухIамадхIажи ГIободияс, Къебед Хунзахъи аль авариясул васас, щаматкъоялъ, джумадул ахир моцалъ, 1289 соналъ, кIиабилеб нухалъ ХIежалде къокъиналде цебе. Август 1872 сон
ИНХОСА РАСУЛ
Дагъистаналъул жавгьар, къарнуялъул мужадид
-Сайид ГIободиясул хвалил хабар бицинин.
Аллагьасухъﷻ паналъун, ХIабибасухъ гIащикълъун,
Муршидул Камилица рехун тана Дагъистан.
Исламияб ракьалъул бакьулъ гурон чIеларин,
Мака-Мадина гуреб гьесие къабуллъичIо.
КагIба рукъалъ къалъараб къибла бугеб хазина,
ХIабиб гьавураб шагьар гьесие хиралъана.
Хирияб Равзаялде зияраталъ хьвадизе,
Бадругин УхIудалъул шугьадаазде щвезе,
Аллагьасулﷻ рукъалда тIавап гьабун сверизе,
ГIарапалъул магIарда Ибрагьимихъе швезе,
Алжаналъул ганчIида квер хъван баракат щвезе,
Зам-замалъ каки чурун кинабго мунагь ине,
АхIмад жанив гьавураб хIужраде салам кьезе,
Марям, Асият щвараб азбар бихьун хIалхьезе,
ХIабиб жинда разияй Хадижат бикаялъул
Хирияб хIужраялде хIурмат гьабун хьвадизе,
Дагъистаналъул гъалбацI шайих Шамил вукъараб
БакъигIалъул баракат киназего бикьизе.
Аллагьасﷻ квер бакъана, кинабго тIокIлъи щвана,
КIиябго ХIарамалъул баркаталда квер лъуна.
ГIемер замана инчIо, ичIго-анцIго сон бана,
Азаралда лъабнусго хадуб анцIила лъабилъ
Маккаялда накълулъун тана пана-дуниял.
Муршидул Камиласул накълулъи лъазабизе,
МугIаллаялда лъезе ихтияр тIалаб гьабун,
МагIарулазул гIалим Маккаялда жив чIарав,
МалламухIамад Къарахъ ханзабазухъе ана.
Гьеб хабар баянлъидал ханзаби пашманлъана.
Маккаялъул ханзабаз харж букIана тIад лъураб,
Лъабго месед кьечIого чи вукъизе толареб.
Ужра тIалаб гьабичIо кагъат кодобе кьуна,
Шайихзабазул букIнилъ бакьулъ вукъеян абун.
Къарнуялъул мужадид жиндий бокьухъе вукъе,
Бокьаралъув вукъизе рекъарав шайих вугин.
МугIаллаялъул агьлу киналго разилъана,
Гьесул баркат-рахIматалъ киназдаго нур балин.
Гьеб къоялъ киназгоги хIалтIи-пиша рехана,
ГIаламго къватIиб бахъун МугIаллаялде ана.
Киналго шайихзаби рукъулеб бокIоналъул
Бакьулъ вукъун, къимат кьун, кIодо гьавуна Сайид.
ГIабдулхIамид Ширвани щив чияли гьикъани-
«ИбнухIажар» тIехьалъе хIашия гьабурав чи.
Дагъистаналъул шайих ГIободияв гурев чи,
МугIаллаялъул хабалъ мухь босичIевлъун гьечIо.
Муршидун Камиласухъ кинабго халкъ гIодана,
Къарнуялъул мужадид жиндий бокьухъе вукъе.
ГIалимзабазул керен кутакалда бухIана,
Загьир, батIин бикьулев къарнуялъул мужадид,
ГIаламалъе камидал кутакалда бакIлъана.
Ахир заманаялъе Аллагьасﷻ кьураб нигIмат,
Кодоса босун индал сорона киналгоги.
Аллагьасулﷻ гурхIел-цIоб, ХIабибасул баракат,
ГIобода вижарав гьев МугIаллаялда вукъи.
Цогидал мугIжизатал рехсезе хIажат гьечIо-
Пирдавусалъул агьлу гьалмагьлъиги гIеларищ!
ТIарикъаталъул муршид, къарнуялъул мун Имам,
ГIараб-гIажамиялда жавгьар бекьарав Сайид.
РухI бахъулеб заманалъ киналго хIайранлъана,
Кутакаб зикру бачун, пана гьабуна гIалам.
Иман, ислам, шаригIат, Аварагасулﷺ суннат,
Васиятал гьаруна воре аманатилан.
Шагьадат камил гьабун, кинабго мухIкан гьабун,
Камилаб иманалда къанщана чIегIер берал.
Хунин чIагойин абун гьесул батIалъи гьечIо,
Жиндида хурхарав чи, махх гIадин, гьес цIунула.
Муридзаби цIунизе цIодораб къуват буго,
Къарнуялъул кинабго гьесда кодосан буго.
ГIараб, гIажамиязе гьесдасан баркат буго,
Гьев Имамлъи лъазабун хадур рилълъин тIалъула,
Хабал питнаялдаса хвасарлъизе бегьула.
ГIараб улка-ракьалъул гьесде зиярат буго.
Дагъистаналъул халкъалъ хасго хIурмат гьабула.
Гьесул нухтIасан арав ГIалиюналде уна,
ГIамал бацIад гьабуни, Пирдавусалде цIала.
Маккаялъул МугIалла нилъее рикIкIад буго,
ХIалимат - эбелалде цо-цо ГIоротIе ракке, -
Сайидасул равхIани гьениса камуларо,
Мурадалде щвечIого мун нахъе вуссинаро.
Ахир заманаялъул жагьилал лагъзал руго,
Чорокал ратаниги тоге ниж МахIшаралда.
ГурхIулев Аллагьасдаﷻ гьарула муридзабаз,
Сайид ГIободиясул даража тIокI гьабеян.
ХIабибасде щвезегIан гьесул силсилаялде,
Ссвин гьечIел дур цIобазул цIадал чваххизареги.
Гьезул баракатазул бутIа камун ниж тоге,
РухI бахъулеб сагIаталъ гурхIалил чирахъ баке.
АлхIамдулиллагь, Аллагьﷻ, кидаго камичIого,
Камилаб умматалъул агьлулъун ниж гьарурав.
Салат, салам, баракат- кинабго Равзаялде,
ХIабиб разиябщинаб бакIалде щвезабизе.
ЦIаларасде васият, хъварасе дугIа гьабе,
Нужее щваралдаса бутIа камунги тоге.
Гьари буго кутакаб кинабго агьлуялде,
Адаб гьечIого гьаб тIехь нужеца цIалугеян, -
Адабалда цIалани, цIикIкIараб бутIа щвела.
Берцинго валагьани бергьенлъи духъ хутIила.
Берал чваххизаруни дуде чи вахунаро.
ГIамал гьабун хьвадани гIайиб дуда хъваларо.
Къанал чIвараб сордоялъ басралъи дуе гьечIо,
МахIшаралъул къоялда къабихIлъун хутIиларо.
КЪЕЛЕСА ХIАЖИ
Сугъурияв устар, гъавсасул халип,
Хиял буго дуде мун разилъани.
Дагъистан тIегьарав Ярагъиясул
Квер гIунтIулеб мухъилъ дуца телилан.
МугIала разияв ГIободиясул
Муридлъун вукIине изну кьелилан.
Къарнуялъул Имам, гьари кIудияб
ЧIорого рачIарал чIваге ниж нахъе.
Ахир заманлъидал купру борхараб,
ХатIалъи камурав мурид кив вугев?
Нуж руго кутакал кинабго лъалел,
Камураб бацIине гьунар кьун тарал.
ГIинтIидул тIегьалда тIад месед бекьун,
РабитIа къачIазе къуват кодосел.
ГIуж-куц гьабуниги вирд къабул гьабун,
Камураб-т IокI лъараб битIизабулел.
Силсилаялдехун ахIи барасе,
ХIалае жал щолел, гьари тIубалел.
КигIан къабихIалги къан кквезе кIолел,
Гьунар кодобе кьун бокьухъе тарал.
КIикъого бакIалда мурид цIунизе,
ТIубараб ихтияр кодобеги кьун,
Камилаб нухалде халкъ тIобитIулел.
ТIадабщинаб малъун, щулалъуде цIан,
Нужеда хурхарал рухI кьун цIунулел.
Аллагьанﷻ гьардолел хехго рагIулел,
ХIабибан гIодулев чи гъоркь толарел.
ЛъикIалде ракI цIарал цIергIадин лъалел,
Мохъил агьлуялъухъ ишан ккун ругел.
Иншааллагь, нижер гьари нужеде,
КIиябго рукъалъул ниж гъоркь тогеян.
ГЕНУСА НИГIМАТУЛАГЬ
РачIая гIинтIамизе гIищкъуялъул цIа бугел,
ГIободи-къутIбуясул къисаби лъан рукIине.
Къалам-щакъиги босун шигIру гьесде ахIизин,
Курмузе сабабалъе Сайидасул бицинин.
ТIагьаясул амругин умматалде вачIарав,
Пихъил цIураб гъветI гIадин, гIаламалде гьурщарав.
Багъдадияв Халидил тIарикъат жинца ккурав,
ТIагьаясул гьаб уммат исламалде ахIарав.
Исламалъул жамагIат жинда тIаде гьетIарав,
Караматгиму кашфу капураздаги лъалев.
Ццин бахъун полковникас калам жинде гьабидал,
Каранда чIчIун гъалбацIаз жиндие квер бакъарав.
Нахъехун кверал рухьун витIизе къасд букIанин,
Квер хьвагIун нахъе аян хIинкъун жинда кIалъарав.
Мусаде ПиргIавн гIадин, ццин бахъун кIалъалелъул,
Каранда чIун хIалбихьун къотIун цевесан анин.
Нахъехун кверал рухьун капурзабаз витIилищ,
Каранде диналъул нур даимав ГIободияв.
ГIурусазул солдатаз туснахъалде рехилищ,
Ункъавго Имамасул тIурукъал ккурав Сайид.
КагIбаялде хIеж гьабун ХIабибасде унелъул,
Нух букIкIине гьабизе Аллагьасﷻ изну кьурав.
ХIабибасде гIащикълъун гIедегIун вилъунелъул,
ГIарабиязул мугIруз гIодун магIу гьабурав.
Расуласул росулъе Мадинаялде щведал,
Равзаялдеги къулун къанщун магIил ихх тIурав.
ХIабибулагьасул рухI Равзаялда бихьидал,
Халкъалъул Сайидасе салам гьабун къанщарав.
Караматал камилав, кашфу ннажат дурусав,
Кверал росун, салам кьун, Расулас нухда лъурав.
Жиндир загIипаб уммат исламалде ахIизе,
ХIабибас маъзум гьавун махлукъалде витIарав.
Аллагьасулﷻ къудраталъ санаъ ракIалде кканин,
Сах бугеб сипаталъул сурмалъун кьер хисарав.
Бичасде хIелхIедеян ХIабибасда гьаридал,
Жавгьаргун-якъуталъул жиндир нур накълулъарав.
Къаденахъе бакъ гIадин, къутIбуяс мугъ балелъул,
Мадинаялъул мугIрул жинда хадур гьетIарав.
Караматал гIемерав ГIободияв Сайидас,
СукIун рачIунел мугIрул, квер хьвагIун, нахъе чIвана.
ЧIахIиял байдабазда булбул гIадин вилъарав,
Шамалъул улкаги тун КагIбаялде гIунтIарав.
КагIбаялъе салам кьун Сайид жанив лъугьиндал,
КагIбарукъалъул къедалъ къулун салам гьабурав.
Бичасул саламги щун Сайид унеб мехалда,
Макказул сипаталда малайкзаби рачIарав.
ГIободияв Сайидас сапаралде къасд лъедал,
Къойил цIалулел жузаз чIегIер банин ахIарав.
Дунялалъул цо бутIа цебего кьурав Сайид,
Дуца дуниял тедал зоб-ракьги пашманлъана.
ТIадегIанаб даража дуе хIакълъарав Сайид,
ХIакълъун берзукьа индал маъзумзаби угьдана.
Халкъалъул Аварагасﷺ ун вуго устар ахIун,
Кавсаралъул лъим гьекъон, лъикIал чагIалъ вукIине.
ГIаламалъул канаб моцI гIаршалде вачун ана,
АсхIабзаби руссараб сурпаялда кIусизе.
ЛавхIалъул къоноялда къутIбуйилан цIар хъварав,
Тохлъизе нилъги гьарун ворчIана алжаналде.
Жиндир маъзумзабазда аманат нилъер гьабун,
ЦIан вачана Аллагьасﷻ жиндир алжан бихьизе.
ХIайранлъун муъминзаби хадур ралагьунги тун,
ТIагьаяс квералги ккун, берзукьа тIерхьун ана.
Киналго муридзаби зигардизеги гьарун,
Завалалда канаб моцI ГIизраилица ккуна.
ГIаламалъул къутIбуян Къуддусалда цIар хъварав,
Къвалзукье къан Сайидгун Исрапилихъе кьуна.
Хараплъараб Дагъистан диналде ахIун хадуб,
Аллагьасулﷻ къадар щун, Барзахалде вачана.
Расуласул шаригIат халкъалда малъун хадуб,
Амру гьабун Аллагьасﷻ Пирдавсалде витIана.
Гьесул къиса бицарав Генуса НигIматулагь,
Назмуялде бахъарав Миякьуса МухIамад.
ГIободиясул маъзум устарасде кIанцIарав,
Эсул муридзабазул чIитIиралъулъ хьвадарав.
Дида амру гьабурав, гьабизе дун тIамурав,
Диналъе чаран гIадав Халилил вас ХIажияв.
ТIолго муридзабазде нижер аманат буго,
Нижгун нужер умумул дугIадулъ кквеян абун.
Нижергоги хьул буго даимго устарасде,
Эсдасан вирд босарал тIолго муридзабазде.
Устар ПирмухIамадий Аллагьасﷻ гIумру кьеги,
ГIибадат-тIагIаталъе Аллагьасﷻ тавпикъ кьеги.
ТIолго даражабазде Бичас вахинавеги,
Дунял ахиратги кьун алжан насиб гьабеги.
Кинабго халкъ бахунеб СиратIул кьодул кIалтIа,
ТIолго муридзабигун Бичас вохизавеги.
Пашманлъун къварилъараб къиямасеб къоялда,
Къвалзукье нилъ рачине къутIбуе къуват кьеги.
Беразул тIелхаздаса тIеренаб СиратI-низам,
Муридзабазул богин вихьаги алжаналъув.
Жиндир шагIну кIудияв ГIободияв къутIбугин,
Къокъа гьабун ритIаги Жанатул Пирдавсалде.
ТIуран ккана акъвалал КъутIбуясул рицарал,
Къварилъарал чучулел, чурхдузе рахIат бугел.
ХЕЛЕКЬУРИСА ГIАБДУЛАГЬИЛ МУХIАМАД
ГIужбуялъул кIкIуялъ рукIкIараб дунял,
Дагьаб хIал чучизе хIалго кьеларищ.
ХIасадалъул цIаялъ цIураб Дагъистан,
Дие квербакъизе къуватго гьечIищ.
Къуръан-гIелмуялде гIарза буго дир,
ГIарзул хIал босеян ХIабибасухъе.
ХIадис-тапсиралде гьари буго дир,
Гьаб дир унтиялъе дару гьабеян.
Дунялалъул чIухIи чIаголъизедай,
ЧIван букIараб байрахъ муршидзабаца.
ЩайтIанияб мурад тIобитIизедай,
ТIарикъат малъараб мащаихзабаз.
Инналиллагь, гьанже гьал гIадамазул
Гьабулеб гIамалги гIазаималги!
ГIажаба халикъат холеб бугеб куц,
Хиялада рекъон тIарикъатги цIан.
РакIалда зикруялъ асар гьабуни,
Устарзаби каки кин гьуинлъулеб?!
Каранда диналъул нур жиндир бугев
Лълъвинадай къеркьезе вализабигун.
Валгьан цебе тIамун тIагIатги гьабун,
ТIубаладай мурад муридзабазул.
Макъамал росарав саликинасда
Вацазул гьан кванай кинан букIунеб.
РекIел арканазда илбисги хIалтIун,
ЧIухIун гьабулеб жо дин букIунаро.
ДагIба гIемерасул дин камиллъулин,
Кибдай хIадис буго ХIабибас бицун?
ХIасад цIикIкIарасе цIар букIунилан,
ЦIалулел аятал дида рагIичIин.
РекIел пахру, хиял хараплъичIони,
Хайир бице дида дин гьабиялъул.
Дунявияб тIалаб тIагIин гуребищ
ТIагIаталъ малъулеб муъминзабазда?
Муршидзаби рихун гьабулеб гIамал,
Гьабаун мансурлъун сверизе буго.
СалихIинал какун бакараб цIаялъ
Керен-ракI бухIила хIасадчагIазул.
Бичас хIарбуялъулъ хIинкъи кьун буго,
ХIакъав загьирасе зарал гьабуни,
Зоб-ракьалъе бакIаб кьола нагIана.
ГIирпаналъул агьлу угьдизабуни,
Унтарал беразул гIадат букIуна,
Бакъул канлъиялде инкар гьабулеб.
Кванил лазат лъачIел зугIапааца,
Загьруян цIар лъола найил гьацIуда.
Нураниял гьурмал ракьулъ тIерхьиндал,
ТIекъал хабарал те, хириял вацал!
Халкъалда гьоркьобе кьал рехичIого,
Кьурал вирдалги ккун гIенеккун рукIа.
ГIободияс ракун Дагъистаналда
Диналъул чирахъал чанги рукIанин.
Хирияв Сайидас суннатги цIунун,
Сулукалъул магIна малъун букIанин.
Миллат цIуни цIакъав къутIбуяв гъавсгун,
Къацанди гьабулеб агьлу тIагIинчIо.
ТIарикъат гIуцIарав гIарипинасде,
ГIицIаб дагIба балев гIадан камичIо.
Дица Хушдадиял хаважагьазе
Хасаб бакI букIана рекIелъ гьабулеб.
Гьезул баракаталъ канлъи бачIараз,
Карамат бициндал, цин-цин мехтула.
Манакъибал хъвазе гьукъула кверал,
Гьезул макъамалъе мукъсан ккелилан.
Лъарал караматал каранда тола,
Кирамалъул иршад гьелда гьечIелъул.
Дун мукIурав вуго КунтахIажие,
Кашфу-варагIалъул мегIер вукIанин.
РакI-ракIалъ шагьадат гьев шайихасе,
ШаънухIал бацIцIадав моцI вукIиналъе.
Кунта ТашавхIажил сиядаталъе
Сайид ГIободияс нугIлъи гьабуна.
Гьезул къадру-къимат, макъам рагIарав,
Якъин бацIцIадав чи чапун тIагIина.
ТIагьал нухда хварал хулапаазда
Хилапалъул агьлу пенщелел руго.
ПитIна гIатIид гьабун, дин тIерен гьабун,
ТIарикъаталда гъорлъ рекъон рагIичIо.
Цоцалъ жахIда бугел хIасадиназе
ХIуснул хатимат щвей щакаб жо буго.
Жалго загьирлъизе, зикру тIагIине,
Зам-зам хIакъ гьабулеб агьлу кинаб жо?
Инкар хIасуллъулел хIавадисазда,
МахIмуд-апандил ракI разилъиладай?
Рабанияб къокъа къварид гьабеян,
Къавлуго бихьанищ тIахьазда хъвараб?
Ракьалда рагIарал гIарипиназде
ГIунтIизе гьаруге батIулал ишал.
Авлияазулгун дагIба батани,
НугIзал къваригIина къабул гьабулел.
Къуръан-хIадисалде иман лъолеца,
Умурал тIамун те БетIергьанасде.
ТIагьал агьлуялъе-устарзабазе,
Таслим тIадаб буго бусурбабазда.
Гьал сидикъиназул адаб тарав чи,
Теларо Аллагьасﷻ бергьун хьвадизе.
Гьал рехсаралщинал, ирга щвечIелги,
Шуюхазе щваги ризванул акбар.
Гьезда хадуб унеб ахираб къоялъ,
Къудрат кIудав РахIман, гурхIа ниже да.
Салат-салам лъеги Аварагасдаﷺ,
Гьал сайидзабазда низам малъарав;
Агьлу, асхIабзаби зурияталда,
Уммат тIобитIизе тIалаб цIикIкIарал.
ГЬИГЬАЛЪА ХIУСАЙНИЯВ МУХIАМАД قدس سره.
ГIободаса КъебедхIажиясул вас, жиндаса Аллагь разилъаяв МухIамадхIажиясул قدس سره хIакъалъулъ гьадин
хъвалеб буго камилав гIалим Гьигьалъа ХIусайнияв МухIамадица قدس سره:
АлхIам, аттахIият дурус гьечIезе,
ТагIзиралги гьарун, халкъ тIобитIулев,
ГIободияв Сайид МухIамадхIажи
Анкьго икълималъул къутIбу вукIана.
ХIусайнияв МухIамад قدس سره
ГЬАНЖЕ ГЬАБ ЗАМАНГО ХАРАБЛЪУН БУГО
Гьанже гьаб заманго хараблъун буго
Динул исламалъул асарал дагьлъун.
Дунялалъул рукъги херлъун ккун буго
Гьанжени бегьила хвезе бокьизе.
Исламалъул асар дагьлъун ккеларищ,
Исламалъул иццал ракьулъе къиндал.
Дунялалъул рукъги херлъун ккеларищ,
Дунял бахIарлъулел къанабакь къайдал.
Огь-гьай, бухIаяб къо, огь, аман-Аллагь
Дунго гъечIев ани гьаб заманалда.
БитIараб бицани, дунго рихунеб,
БицинчIого тани, дун гIасилъулеб.
Рихунги шибгурин, дун чIвананиги
Хъван къагътазда тела битIараб рагIи.
БатIа-батIа гьавун дун къотIаниги,
КъотIизе теларо квешалде инкар.
ЦохIо къоялъ кодор чIумал ккуразул,
Муридзабийилан дагIбаби руго.
Муридлъунго гьечIев жагьилчиясул,
Жив муршидин абун гIакъикъат буго.
Мурид, устарасул шартIго лъаларев,
Сулукго бихьичIев дун вугеб гIадин,
БитIун иман-ислам лъаларел чагIаз,
Жал муршидзабиян дунял цIун буго.
Мурид вукIиналда дун мукIурлъила,
Расмияб нухниги рехун тарасе.
Муршид вугин абун адаб гьабила,
Дунялалъул боцIул къимат гьечIесул.
Камилав щайхилан накаби чIвала,
Загьираб, батIинаб гIелму бугесе.
Загьириябцини гIелму гьечIесе,
Камилав щайхилан кин мукIурлъилев?!
ЛавхIалдаса гIелму босараб къавмалъ,
ТIахьазда жаниб хъван батулеб буго:
Загьираб, батIинаб гIелму гьечIев щайх,
Ралъдал карачелахъ рехеян абун.
ГIадамазул рекIел хIал лъаларесда,
Щайих вугин абун божугейилан.
ТIайпур Имамасул васият буго –
МухIканлъи бокьарас балагьун бихье,
ВацIцIадав, камилав муршидасул шартI,
ГIадамазул рекIел хIал лъай бугелъул,
Жидерго ракIазул хIал лъалареца,
Вирдал малъунилан ихлас кин щолеб?
ЖавамигI, гIакъаид, ибнухIажарал,
Чидада малъизе кIварав чиясе,
Загьираб гIелмудал гIаламатилан,
Щибго инкар тIагIун мукIурлъун чIела.
Гьел тIахьазда гьечIеб хIукму кканани,
ЛавхIалде балагьун патва кьурасе,
БатIинаб гIелмудал ралъад вугилан,
ГIундул гIодор далун, адаб гьабила.
Ладунияб гIелму букIун тун хадуб,
Загьираб гIелмудал ралъад вукIина.
АхIмадил диналъул ункъабго мазгьаб
Щибго ишкал тIагIун баянлъун лъала.
ЦохIо шапигIияб мазгьаб лъаларес,
ГIелму-ладуналда дагIба кин балеб!
ГIараб гIелмуялъулъ лъикIго вугев чи,
Сиррияб гIелмудал лъалкIде кин кколев!
Алпазал лъачIого магIна лъаларо,
МагIнаби тIокIкIиндал, асрарал лъала.
Асраразде ваккун, хIакъикъат лъала,
ХIакъикъат камиллъун, магIрипат щола.
Гьеб лъабабго жоялъ ракI канлъанани,
РакI беццал гIадамал иршад гьарила.
Щакъиявлъун гьечIев гIасияв гIадан,
Ихласалде вачун, камил гьавила.
Гьеб макъамго гьечIел гIабидзабазе,
Рукъалъул бокIнилъ чIун тIагIат гьаби лъикI.
ГIадамазул ретIел ретIарал бацIаз,
ГIиял рехъабазе вехьлъи гьабуге.
Цебе заманалъул муршидзабини,
Ханзабазда бадир зазлъун чIолаан.
Гьанже ругецани залимзабазул,
Чакар-чай гьекъола замзам гIадинан.
Наибзабаз кьураб гIарац абуни,
Лъороблъун толаро, ургьибги лъола.
Гьезул тIутI кваназе кодобе щвани,
Кванан гIорцIуларо гьал муршидзаби.
Росабалъе хьвадун, хIалкъаби гьарун,
Кке-ккезе гьабула чвантиниб гIарац.
Жал хвараб мехалда хазанаталда,
ГIарцул, меседил цIун гъансал ратула.
Щайхасе карамат гIунги тIокI буго,
БоцIул тIалаб гьабун, бацIлъун чIечIони.
Гьесул муридзаби «уяллъун» тела,
Царал гIамал гьабун, хьвади танани.
Дагьаб боцIи бугес риба гьабула,
Рибадул хIиллаби лъазеги гьарун.
БоцIцIи цIикIкIараца даран гьабула,
Дарман тIагIанщинал махсароде ккун.
ГIарац-меседалде кверищ бегьулеб,
Гьаб заманаялда камилав чияс.
БоцIул бетIергьанав муршид вукIунеб
БакI дида лъаларо – дунищ жагьилав?
Муршидзабазеги боцIи бегьила,
Мискин-пакъирасе къойил бикьизе.
Ихласалде щварав муридасеги
БоцIи цIакъ бегьила витIун хьвадани.
Цере аралшинал щайихзабазул
Сияр-сулукалъул пикру гьабидал,
Гьаб заманаялъул вирд кьолел чагIи
ЩайтIанияб нухда ругилан ккола.
Цебе заманалъул муршидасухъе
Мурид гьавейилан цо чи вачIани,
Дидаса хварав чи дуй щвечIищ абун,
Цогияв цIехеян зигардулаан.
Гьанже вирдал кьолел гьал чагIияца
Дун гIадинав устар гьечIин абула.
Жиндирго цо мурид чидахъе ани
Чара-яхI тIагIула, гъибат гьабула.
Дунги устарилан цо чи вахъани,
Жиндир жо бикъулев цIогьорлъун ккола.
Вохизе ккелаан гьав цояв устар,
Диналъе квербакъи цIикIкIанин абун.
Гьарун-Рашидилан Имам вукIана,
Имамазабада гъорлъ гIадлу, дин тIокIав,
Гьесул заманалъул вализабаца,
Гьесул квералъ кьураб сайгъат босичIо.
Цере рукIанщинал щайихзабазе,
Ханзабазул рагьу рагьун букIана,
Гьезул рагьда чIарав вали вукIинчIо,
Алжаналъул рагьу къаялда хIинкъун.
Я цо капурчияс, я цо наибас
ЦохIо гъурущ кьуни гьанже ругезе,
КIудиял чагIаца сайгъат кьунилан,
Муридзабаздехун рохун бицуна.
Щай дуе боцIиян суал гьабуни,
Цоял устарзбаз жаваб гьабула:
Мавлид-хайраталъе къваригIунилан,
Жагьилал божулеб рагIи бицуна.
ХIарамаб, шубгьаяб боцIул садакъа,
БатIуллъи хIакъ гьабун хIадисалъ гьечIищ?
ХIарамалда хIинкъун хIалалаб тезе,
ТIадабилан гьечIищ вализабазда.
Жив аварагилан дагIба барасе,
МугIжизат гьечIого чараго гьечIо.
Камилав чиясе карамат кьела,
Балъго хутIиларо пикру гьабуни.
Цересел чагIазул сират, тIарикъат,
Гьадинищ букIараб, я, гьудулзаби?!
Я гьанжейищ бугеб батIулаб сират
Жаваб гьабе дие, дун вуцIцIун чIелин.
Нужей талихI кьеял диналъул вацал,
Нужецаги гьабе ракI божун пикру.
Гьаб заманаялъул вирд кьолел чагIи,
ГIадада хвараб жо гьабулел гьечIищ?!
Муршидасул макъам гьечIел чагIазе
Рукъалъул бокIнилъ чIун гъурлат лъикI гьечIищ?
ГIадамазе пайда лъикIилан ккани,
ШаргIиял ахIкамал малъи лъикI гьечIищ?
Гьаб дуца абулеб бацIцIадаб тIарикъ,
Гьединго вацIцIадав камилав муршид,
Гьанже кисайилан суал гьабуни,
Гьелде данде кьезин цо къокъаб жаваб:
Оцол лълъарин абун хIамил гIин ккоге,
Динул гIажузалда къвал бан, даимлъе.
Пикъгьиял пуругIал тIуразе гьаре,
Къаси-къад чIечIого салават битIе.
ШурутIал тIубарав муршид щвезегIан
Гьедин хьваданани, мун вахъун ккела.
Цебе заманаялъ тIагIанин абун
ТIахьаца бицунеб тIарикъат абун.
ШаргIияб нухги тун, расму ккуразе,
Щиб пайда щвезилан вирдал малъулел?
Уяб хIакъаб буго диналъул вацал,
Муршидго гьечIого заман теларо.
Дунялалда ругел тIолго икълималъ
Я цо-цо вукIина, я цо вукIина.
ТIолго дунялалда цо вукIаниги
Гьесул пуюзаца дуниял цIела.
Дуниял цIун буго устарзабазан,
Дуниял хирияв цо устар вугищ?
ТIарикъат лъаларев чийищ вукIарав
Атадазул рукну ИмамшапигIи.
ТIарикъ малъун гьечIин гьес тIахьал гьарун,
Гьелде кантIуларел чагIиго кинал!
ТIарикъат лъачIевищ Шамил вукIарав,
Росулъ гIулби тIамун, ислам малъулев.
АлхIам, атахIият дурус гьечIезе
ТIагIзиралги гьарун, халкъ тIобитIулев.
ГIободияв Сайид МухIамад-хIажи
Анкьго икълималъул къутIбу вукIана.
Гьес изну кьунилан вирд кьолелщинал,
Гьесда релълъунилан ракIалде ккоге.
Гьес изнудал кагътал кьолеб мехаца
Дун вукIана аскIов, нуж божа дида.
Изнуялъе хIакъав гIадан гьечIилан
ГIодулаго кьуна изнудал кагътал.
Гьижра гьабун ине цо къо хутIидал,
ГIалимзабаз цIураб мажлисалда гьорлъ,
МутIмаинналдаса тIаде вахарав
Чиго гьечIин абун цIакъ зигардана.
Какие чуризе лъаларел чагIахъ
КъваригIел кканилан гIемер къварилъун,
Вехь гьечIеб гIи гIадин рукIиналдаса,
БукIайилан кьуна изнудал кагътал.
Масала, цо чини муршид вукIина,
ТIарикъат камилав шайих вукIина,
ШаргIиял ахIкамал рехун таразда
Вирдал малъунилан щиб пайда бугеб?
ШаригIат ккун ругин гIадамалилан
ГIабдалас гурони дагIба баларо.
Ккараб дагIбаялъе хIукму гьабизе
Къойил диваналда рихьулел гьечIищ.
Гьаб дир гIажамалда щаклъи ккаразул
Щаклъи тIaca инзе мисал рехсезин,
Ихлас бокьаразе тIокIлъигун гIолеб
Къокъаб рагIи бицун ахир кIалъазин.
Лъар бахине къудрат гьечIел чиязе
ГIор бахине къудрат киса букIинеб?
ГIурулъ лъадаричIел лъелал чагIаца
Гамаго гьечIого ралъад бахинищ?
Вакъидал кваназе чед гьечIев чияс
Чидар гIадамазе чурпа кин кьолеб.
Кидаго гIорцIичIев мискин-пакъирас
Ракъарал аскарал кинан хьихьулел!
Гьал чагIазде рагIи ккеялда гIодун,
Инналилагь, цIале, дин бацIцIадав вац.
ГIемерго пащманлъун, патихIа тIаме,
ЛъугIун, тIубан бугин диналъул амру.
Сулукалъул тIахьал рихьарав чияс,
Гьаб дир гIажамалда гIайиб чIваларо.
ГIадада гIайиб чIван жагьил кIалъани,
Гьесул гIайибални гIурулъ рехила.
Дирго къадру-къимат дида лъалелъул,
Нечонги вукIана гьадин кIалъазе.
Кьурул рагIалабахъ цо къавм бихьидал,
«Воре» абичIого чIезего кIвечIо.
«ИхIяалда» жаниб мисал хъван буго
Сулукалъул раис хIакъав Имамас,
Истикъамат гьечIел супизабазул
ДагIбаби къотIулеб, мугъал рекулеб,
Жидеего жалго гIурал гIадамал
Гьелъул пикру гьабун кIалъан лъикI буго.
КантIи, пикру гьечIел супизабазда
Квер хьвагIун, салам кьун дун вуцIцIун чIела.
Жинда Аллагь разилъаяв Гьигьалъа ХIусайниясул назмуялдалъулъ нилъее загьирлъана устар Сайид ГIободиясул قدس سره хIакъикъияб Аллагьасде гIагарлъиялъул рахъалъ къанагIатав чиясе гурого щолареб даража-макъамги, тIарикъаталъул рахъалъ тIадеги баяналги.
ХАДУРАГIИ
Гьалеха, дир диналъул вацалги ва яцалги, рагIалде бакIарана гьаб цIакъго захIматаб хIалтIи. РакI-ракIалъулаб рецц буго гьаб тIехь хъван лъугIизегIан диеги, гьаб цIалун бахъинегIан нужееги гIумру халат бахъинабурав нилъер БетIергьанасе. Аллагьасﷻ нилъ киналго Пирдавус алжаналда данде гьареги, гьаниб ракьалда нилъеего рокьулел рукIаралщиналгун цадахъ! Амин!
Нилъер хирияв МухIамад Аварагасулﷺ цо хIадисалда абулеб буго: «Жиндир диналъул вацасе садакъаде кьолеб гIелму лъазе гьабиялдаса хирияб садакъа гьечIо» абун.
Нилъер щивасеги гьоболасул рукъ буго гьаб пана-дуниял.
Тушманасул рукъ буго,
Пакъир, дуе дуниял!
Дурго гъансито буго,
Гъарим, дуе ахират.,
абун хъван букIана дица цо кочIолъ. Макьу гIадаб жо буго гьаб нилъер гIумру. ГIумру гIадаб жо буго гьаб жибго макьуги. Хведал макьидаса ворчIула гIадан, гIумру байбихьула молода лъедал.
Динияб гIелмуялъе кьураб гIумруялдаса берцинаб жо щибниги гьечIо гьаб ракьалда тIад. Аллагьасулﷻ нухдасан инги, Аварагасулﷺ суннатал кквейги гIан пайдаяб пишаги цониги гьечIо гьаб дунялалда. БетIергьанас тавбуялъул хIавузалда чвердезеги гьарун, щукруялъул гIелмуги насиб гьабун, битIунккеялъул «сиратI» бахинабеги нилъеда киназдаго, жеги СиратIалъул кьоялде гIагарлъилалдего, жеги тавбуялъе заман бугинги абун, нилъго нилъецаго махсаруде кколел ругеб мехалъго.
Гьеле гьединав вукIана анцIила ункъабилеб къарнуялъул нусил сонил Имам Сайид ГIободияв قدس سره, жинда дунялги бихьарав, дунялалда живги вихьарав, жиндица гьелъие къиматги кьурав, гьелъ жиндидего КъутIбул гъавсиланги, Муршидун Камилиланги абурав, гIаламатго хIикматав инсан- Аллагьасулﷻ унго-унгояв вали-шайих, жинца Аварагасулﷺ суннатги ккурав ва шаригIатги цIи гьабурав КЪАРНУДАЛ МУЖАДИД. Гьев хIикматго гIаламатав инсанасул панаго хIайранаб гIумруялъул цо гьитIинабго къатIрагIаги гьаб тIехьалда загьир гьабизе кIун батани, дица тела гьелда тIад хIалтIулаго араб заман гIадада инчIилан.
НухIил гамицаго гIадин, сверана гьес исламияб дунял, жагьиллъиялъулги, ахIмакълъиялъулги ва бичIчIунгутIиялъулги тIупаналъул ралъдада тIасан лъеделаго, ахирги къисматалъ Сайид ГIободияв قدس سره вачана жиндирго хирияв МухIамад Аварагасулﷺ рухIияб чIинкIиллъи- Макка-Мадинаялде. ГIицIго гьениб батана Сайид ГIободиясда قدس سره рекIее рахIатги, динияб гIелмуялъе парахалъигун кверчIвайги.
Умумуз гIадада абуларо: кинида лъурав, молодаги лъолин абун. Гьедин букIана, буго ва букIинеги буго, дунялалъул гьоко- къисмат хенолеб бугогIан заманалда.
Дунял бижаралдаса нахъе, лъалхъиго гьечIого рекерулелго- рекерулел руго кIиго чу: цо чIегIераб; цо хъахIаб; цояб хвел; цояб гIел. Гьеб заманалъул мадироялъул къурбаналлъун руго нилъ киналго гIадамалги гьаб ракьалда тIад. Аллагьасﷻ квербакъаги нилъее киназего гьаб захIматаб нух нахъа тезе, иманалда хьвадизе, исламияб къагIидаялъ цоцазда ричIчIулеллъун рукIине. Нилъерго рухIиял церехъабазда цереги кIанцIарун, гьелги какун гогьлъичIого хутIизе ва гьездаса мисалги босун, Аллагьﷻ разияб къагIидаялъ хьвадизе гьаб лахIзатаб дунялалъул рокъоб.
Нилъер хирияв МухIамад Аварагасулﷺ цо хIадисалда абулеб буго: «Аллагьасеﷻ гIоло жал цоцазе рокьарал гIадамал, багIараб якъуталъул жузазда тIад рукIунила. Алжаналда гьел хIубазул бетIералдаги букIунила лъабкъоялда анцIазарго рагьи. Алжаналъул агьлуялде гьел раккизе гьарураб мехалда, гьезул берцинлъиялъ алжан гвангъизабулила, бакъуца дунял гвангъизабулебго гIадин. Алжаналъул агьлуялъ цоцазда абулила, рилълъайила Аллагьасеﷻ гIоло цоцазе рокьарал гIадамазухъ балагьизе. Гьезда тIад ретIун букIунила гIурччинаб сундусалъул ретIел. Гьезул надалдаги хъван букIунила: «Гьал руго Аллагьасеﷻ гIоло жал цоцазе рокьарал гIадамал», - абун.
Цойгидаб хIадисалда абуни абулеб буго: «Къиямасеб къоялъ хIетIе багъаризабилелде цебе инсанасда ункъго жоялъул гьикъулила Аллагьасﷻ: гIумру кин ракьалда хвезабурабилан; гIолохъанлъи щиб гьабулаго арабилан; боцIи кин тIалаб гьабураб ва кибе гьеб харж гьабурабилан; гIелмуялда гIамал кин рекъезабураб?» - илан.
Щивас пикру гьабеха, хириял бусурбаби, гьаб дунялалда гьабураб гурони батулареб ахираталъул рокъобе босизе нилъеца жакъа щиб хIадур гьабулеб бугебали, кин нилъеца Аллагьасﷻ нилъеде аманат гьабун кьураб гIумру гьаб ракьалда тIамулеб бугебали, унел ругищ нилъ Аллагьасулﷻ нухдасанали, цIунулел ругищ нилъеца Аварагасулﷺ суннаталали.
Беццал берал, гIинкъал гIундул, кьижараб напс-гьеле нилъер хIакъикъияб гьумер, хасият-гIамал ва хьвада-чIвади.
РачIа нилъги, дир диналъул вацалги ва яцалги, рукIинин гьаб лахIзатаб дунялалъул рокъоб, гIицIго Аллагьасеﷻ гIоло цоцазе рокьулеллъун, цоцазда ричIчIулеллъун, цоцазда тIаса лъугьунеллъун ва нилъерго ккарал мунагьазда ракI бухIун, даимго ракI-ракIалъ тавбу гьабулеллъун.
Нилъер умумуз гIадада гурелъул абулеб букIараб: бетIер бекилалдего бухьеян абун.
Аллагьﷻ разилъаги нилъеда киназдаго! Амин!
Ва ссалату ва ссаламу гIала ашрафил мурсалин, ва ахиру дагIвана анил хIамду лиллагьи Раббил гIаламин. Вассаламу гIалайкум варахIматуллагьи ва баракатугьу.
***
ТIЕХЬ ХЪВАНА ГЬАЛ ХАДУР РЕХСАРАЛ ГIЕЛМИЯЛ АСАРАЗДАСАН:
Сайид ГIободиясул قدس سره асарал ва шархI:
1. «Мавагьибул асрар»-халкъалъул анкьго батIи-батIиял сипатазул хIакъалъулъ раббанияв Имам МухIамад ХIажи ГIободияс хъвараб тIехь;
2. «Набзат-ус-санар»;
3. «Набзат-ус-санат»;
4. «Myxlapap»;
5. «Шаварикъ-ул-анвар»;
6. «ФатхI-ур-рахIман»;
7. «Набзату фи гIамали»-адаб-хатиралъул бицунеб тIехь;
8. «Фикъгьил акбар» - абураб тIехьалъе ГIободияс قدس سره гьабураб шархI- ай кьураб баян;
9. «Манасикул хIаж» - ХIаж борхулаго тIуразе тIадал жал;
10. «Канз-уд-дурар» - маргъалазул хазина, Мухтасаралъе ГIободияс قدس سره кьурал баянал;
11. «Китабул-би-баратIи»- ГIариф ГIободияв МухIамадхIажи Аварияс قدس سره хъвараб. Гьаб тIехь дица хъвана ГIободияс жиндирго квералъ хъваралдасан. Ва гьевги вуго дир шайих, дун вуссунеб бакIги буго, дир рухIги вуго, дир беразул канлъиги вуго, дир рекIеда балеб пихъги вуго. Гьаб тIехь хъварав чиги Къелеса ГIалил вас МухIамад вуго 1323. 1905 сон;
12. «Мухаммадия-Сулук»- гьаб тIехь хъварав чи вуго Аллагь лъалев гIариф, кIиябго ХIарамалде хIеж гьабурав МухIамадун ГIободи قدس سره, жинда Аллагь гурхIаяв. ТIехь хъвана Къелеса ГIалил вас МухIамадица;
ГIалимзабазул асарал:
1. Шайих ГIабдурахIман Сугъури;
2. Шайих ШугIайп Багини;
3. Шайих ИскIихIажи;
4. Шайих СагIид Афанди;
5. Къелеса ГIалил вас МухIамад;
6. Ибрагьимил ГIабдулпатахI- гIалимчи,
7. Гьарадерихъа Юсуп-гIалимчи,
8. Профессор Сиражудин ХIайбулаев;
9. ГIалимчи ГIоротIаса М-д -Расул
10. ГIалимчи М-д Камил Гьиматов
11. Хъвадарухъан Шигьабудин ХIаджи;
12. Хъвадарухъан МухIамад ГIабдулгIазизов;
13. ГIалимчи ГIабдула Хварши;
Гьаб тIехьалда бицен гьабулеб буго 14 къарнуялъул нусго сонил Имамлъун жив дунялалдаго рагIизавурав КъутIбул гъавс, тIарикъаталъул цIар рагIарав устар Сайид МухIамадхIажи ГIободиясул قدس سره хIакъалъулъ.
ТIехьалъул щибаб бутIаялда нилъее рагьулеб буго гьев гIаламатго хIикматав инсанасул гIумруялъул батIи-батIиял рахъал.
ТIехь хъван буго, жиндир заманалда газета-журналазда рахъарал мухIканал тарихиял хIужабаздасан ва назмабаздасан босун, къачIан буго зияратазул ва росу-ракьалъул суратаздалъун, цIализе гъира балеб мацIалда.
Гьаб тIехь данде гьабуна ХъахIабросулъа ХIажиясул МухIамадица, ГIободиясул قدس سره хIакъикъат лъазе бокьаразул гьариялда рекъон. Гьари буго гьаб гьитIинабго мажмугI цIаларал диналъул вацазде ва яцазде дугIадулъ аманатан. ТIехъ бахъиялъе квербакъи гьабуралги цIалун пайда босаралги Аллагьасﷻ ГIободиясул قدس سره баракат-шапагIат камун тогеги. Аллагьасﷻ нилъ киналго бусурбаби Пирдавус алжаналда данде гьареги. Амин! Амин! Амин!
ХIОЦОСА НАЖМУДИНИЛГИ ЦОГИЯЗУЛГИ НАЗМАБИ
ГЬИГЬАЛЪА ХIУСАЙНИЯВ МУХIАМАД قدس سره.
СУРАТАЛ
ХАДУРАГIИ
368947, Россия, Республика Дагестан, с. Кахабросо. Tel.+79285304544, E-mail: dagistan@mail.ru